Belangrijkste kenmerken van NOVENCO straalventilatoren voor tunnels
- Compact en betrouwbaar ontwerp
- Niet-omkeerbaar of 100% omkeerbaar
- Getest en gecertificeerd voor rookbeheersingssystemen tot 400 °C gedurende minimaal 2 uur
- Hoge stuwkracht-rendement en lage geluidsniveaus
- Speciale aerodynamische afbuigroosters voor een efficiënte installatie
- Hoge stuwkracht bij minimale inbouwhoogte
Maak kennis met de compacte tunnelventilator voor lage tunnelprofielen
Op basis van tientallen jaren ervaring in tunnels met beperkte hoogteprofielen heeft NOVENCO een compacte serie rechthoekige tunnelventilatoren ontwikkeld. Deze innovatieve straalventilatoren verminderen de inbouwhoogte met bijna 200 mm ten opzichte van traditionele ronde ventilatoren. In combinatie met aerodynamische afbuigroosters verhoogt dit het totale systeemrendement aanzienlijk. Door de lagere tunnelprofielen kunnen de bouw- en aanlegkosten bij afgezonken tunnelsegmenten aanzienlijk verlaagd worden.
NOVENCO toegevoegde waarde voor tunnelventilatiesystemen
Achtergrondinformatie over tunnelventilatie
Tunnelventilatie is essentieel voor een goede luchtkwaliteit in de tunnel en rookbeheersing bij brand. Het vermindert de concentratie van giftige gassen en fijnstof tijdens normaal verkeer en beheerst rook en warmte bij brand of andere incidenten voor rookvrije vluchtwegen en ondersteuning van de brandweer en overige hulpdiensten.
- Reguleren van luchtkwaliteit en zicht in en rond de tunnel
-
Waarborgen van vluchtwegen en toegang voor brand- en hulpdiensten bij brand
-
Reguleren van de werkomstandigheden tijdens onderhoud in de tunnel
Tijdens normale werking stoot verkeer uitlaatgassen en stofdeeltjes uit. Deze hopen zich op in de tunnel en beïnvloeden gezondheid, zicht en veiligheid. Korte verkeerstunnels kunnen vertrouwen op natuurlijke ventilatie en luchtverplaatsing door verkeer, wind en temperatuurverschillen. Langere tunnels vereisen mechanische tunnel ventilatie.
Mechanische langsventilatie met straalventilatoren houdt concentraties van giftige gassen en fijnstof binnen veilige grenzen.
Factoren die de ventilatie bepalen
- Tunnellengte en hoogte boven zeeniveau
- Doorsnede, aantal rijstroken en geometrie
- Hellingen (verkeer op een stijgende helling kan tot tien keer meer uitstoten)
- Verkeerssamenstelling en gewichten van zware voertuigen (vrachtwagens)
- Emissiestandaarden van de voertuigen in de tunnel
- Motortypes en rijsnelheid door de tunnel
- Katalysatorveroudering en rendement
- Limieten voor concentraties CO, NOx en zicht
- Wegwerkzaamheden
Tunnelbranden brengen ernstige risico's met zich mee, met name door de verspreiding van giftige rook die het zicht ernstig beperkt – een cruciale oorzaak van letsel. Daarnaast vormen hete gassen en warmtestraling een direct gevaar voor gebruikers en hulpdiensten. Tunnelventilatie moet gericht zijn op een veilige evacuatie van tunnelgebruikers, toegang bieden aan hulpdiensten en de tunnel beschermen tegen extreem hoge temperaturen.
Belangrijkste veiligheidsprioriteiten
- Gegarandeerde rookvrije vluchtwegen.
- Voorkomen van insluiting van gebruikers door rook.
- Veilige toegang voor hulpdiensten garanderen.
- Ondersteuning van reddingsoperaties.
- Effectieve rookbeheersing.
Tunnelventilatie en rookbeheersing met straalventilatoren
In langsventilatiesystemen stroomt frisse lucht het tunnelportaal binnen en wordt deze middels straalventilatoren verplaatst naar het uiteinde van de tunnel. Daarbij genereren de straalventilatoren (jet-ventilatoren) de stuwkracht die nodig is om de luchtmassa door de tunnel te stuwen. Onderweg wordt de lucht effectief opgemengd met de uitlaatgassen en zo neemt de vervuiling toe in de luchtstroom. Gasdetectie en zichtmeters sturen het ventilatiesysteem aan. De maximale tunnellengte voor langsventilatie is doorgaans tot 6 km afhankelijk van het ontwerp, hellingen, verkeerssamenstelling en limieten voor vervuiling. Door de lagere uitstoot van verkeer, onder andere door elektrische voertuigen, worden deze systemen voor steeds langere tunnels toegepast.
Rookbeheersing bij tunnelbrand
Straalventilatoren spelen een cruciale rol bij het beheersen van rook en warmte, zelfs bij grootschalige branden. Met een goed ontworpen rookbeheersingssysteem blijft de tunnelsectie stroomopwaarts van de brand rookvrij, wat veilige evacuatie en toegang voor hulpdiensten mogelijk maakt. Bij tunnelbuizen met éénrichtingsverkeer is het aanvaardbaar dat de sectie stroomafwaarts zich met rook vult, omdat het verkeer de tunnel veilig kan verlaten.
Tunnelventilatoren stroomafwaarts moeten hoge rooktemperaturen kunnen weerstaan, zonder uit te vallen. NOVENCO straalventilatoren voor tunnels zijn getest en gecertificeerd tot 400°C gedurende minimaal 2 uur. Door het toepassen van open injectoren bij de tunnelinrit wordt het systeemrendement verder verhoogd. Tevens verbetert dit de veiligheid doordat deze straalventilatoren altijd koude buitenlucht aanzuigen.
Stuwkrachtfactoren: meting versus praktijk
De stuwkracht van een straalventilator wordt onder laboratoriumcondities (op een testbank) gemeten. De daadwerkelijke stuwkracht die de ventilator levert onder condities in de tunnel wordt echter significant beïnvloed door diverse factoren:
- De vereiste luchtsnelheid voor ventilatie en rookbeheersing.
- Verliezen bij de luchtinlaat en -uitlaat van de tunnel.
- Wrijvingsverliezen langs de tunnelwanden.
- Samenstelling en snelheid van het verkeer.
- Het aanstroomoppervlak van de voertuigen.
- De hoogte van de tunnel boven zeenivear en de luchtdichtheid.
- Omgevingsfactoren zoals temperatuur en vochtigheid.
De installatiecondities voor de tunnelventilatoren. - De positionering van de ventilatoren door de tunnel heen.
- Windbelasting op de tunnelportalen.
Aanvullende factoren bij brand
Bij een brand komen daar complexe thermische en aerodynamische effecten bij:
- De omvang en locatie van de brand.
- De drukval over de brandhaard.
- Het schoorsteeneffect veroorzaakt door hellingen.
- Grote temperatuurverschillen.
- Verschillen in stuwkracht bij stroming in opwaartse en neerwaartse richting.
- Het risico op uitval van ventilatoren bij hoge temperaturen.
Verbetering van het Installatie-rendement
Straalventilatoren die dicht bij wanden of hoeken zijn gemonteerd, leveren een minder effectieve stuwkracht. Om het installatie-rendement te optimaliseren, past NOVENCO aerodynamische, vleugelvormige afbuigroosters (deflectoren) toe. Hierdoor wordt tevens het geluidsniveau aanzienlijk verlaagd.
Berekening van langsventilatiesystemen
NOVENCO ondersteunt het ontwerp van langsventilatie met deterministische en probabilistische rekenmodellen. Deterministische modellen gebruiken vaste ontwerpeisen. Probabilistische modellen simuleren combinaties zoals brandgrootte, positie, windbelasting en verkeersverdeling. Prestaties kunnen gevalideerd worden met CFD en 3D simulaties. Bij grote projecten gebruiken onze tunnelspecialisten ook IDA Tunnel software.
De Nederlandse tunnelwetgeving is gebaseerd op de Landelijke Tunnelstandaard (LTS), die op haar beurt de Europese Tunnelrichtlijn volgt. De LTS werd in oktober 2012 door Rijkswaterstaat vastgesteld en geldt voor Rijkstunnels met een lengte van 250 meter of meer. Het ontwerp van tunnelventilatiesystemen in Nederland volgen deze tunnelwet en de daarbij behorende “Aanbevelingen ventilatie van verkeerstunnels” van Rijkswaterstaat.
Producten voor tunnelventilatiesystemen
Al sinds de jaren '70 levert NOVENCO geavanceerde ventilatoren voor weg-, spoor- en metrotunnels. Onze rechthoekige straalventilatoren voor afgezonken tunnels verminderen de installatieruimte met 20% met behoud van stuwkracht. De vorm maakt extra geluidsdemping mogelijk.
NOVENCO levert daarnaast afzuig- en toevoeraxiaalventilatoren tot 2 m diameter en 110 m³/s luchtstroom. RWA-uitvoeringen zijn gecertificeerd tot 400°C gedurende 2 uur.
Sinds 2020 zijn onze RWA-pakketten beschikbaar met gecertificeerde variabele snelheid (EN 12101-3), wat zorgt voor hogere betrouwbaarheid en lagere kosten zonder frequentieregelaar-bypass.
Energie-efficiëntie
De ZerAx® axiaalventilatoren zijn superieur: ze verbruiken tot 14% minder energie en genereren doorgaans een lager geluidsniveau dan de standaard NovAx™-serie.
Neem contact op voor projectondersteuning en productinformatie.
Sinds 2020 zijn NOVENCO RWA ventilatoren gecertificeerd voor gebruik met frequentieregelaars tijdens brandbedrijf conform EN 12101-3. Zo is het mogelijk de ventilatoren op ieder gewenst toerental te laten draaien, met hogere betrouwbaarheid en lagere kosten.
De ZerAx® AZN 1250 axiale rookventilator onderscheidt zich van de standaard NovAx™ ACN 1250 F300 (bij gelijke prestaties) door een energiebesparing van 14%. Dit vertaalt zich direct in lagere operationele kosten en een verminderde behoefte aan stroomvoorziening. Een bijkomend voordeel is dat de ZerAx® vaak een aanzienlijk lager geluidsniveau realiseert.
Brochure over tunnelventilatie
Flyer over levensveiligheid
